Maymun ve Para

Önceki başlık Sonraki başlık Aşağa gitmek

Maymun ve Para

Mesaj tarafından anL Bir Cuma Haz. 06, 2008 9:59 pm

En çok satan kitaplar listesinde haftalarca birinci sırada yer alan
Freakonomics kitabının yazarı Steven Levitt, yaklaşık bir yıl önce New
York Times'da, Yale Üniversitesinde yapılan çok ilginç bir araştırma
hakkında ses getiren bir yazı yazdı. Yazının ve araştırmanın ilginç
olmasının nedeni, bu araştırma para ve maymunlarla ilgili olması.

Keith Chen, Yale Üniversitesinde ekonomi bölümünde görev yapan bir
profesör. Keith Chen'in araştırması;

Maymunlara, para kullanmayı öğretmek ve bunun sayesinde topladığı
bilgileri, bizlerin yani insanların, para ile olan ilişkisini
karsılaştırıp, çeşitli sonuçlar çıkarmak. Araştırma, Yale
Üniversitesinin maymun laboratuarında başlıyor.

Bu laboratuarda 7 adet capuchin maymunları, bir ana ve birçok küçük
deney kafeslerinde, para kullanmayı öğreniyorlar. Para olarak, gümüş
renkli, somun kullanılıyor.

Süreç gayet basit. Ana kafesten bir maymun alınıp, deney kafesine
koyuluyor. Bu maymuna para adını verdikleri somun veriliyor. Maymun
öncellikle bu somunu kokluyor, ağzına götürüyor.
Bu aşamada bir tepsi içinde çeşitli yiyecekler getiriliyor: elma,
üzüm ve jell-o. Amaç, bu 7 maymunun herbirinin sevdiği yiyecek türünü
bulmak ve bu yiyeceği elde etmek için parayı kullanmalarını sağlamak.
Deney kafesindeki maymun elmayı seçiyor. Araştırmacılar, maymuna
elmayı vermeden önce, elinden parayı alıp, maymuna yiyeceği
veriyorlar.

Bu süreç haftalarca sürüyor ve maymunlar birkaç hafta sonra,
ellerindeki somunun yani paranın gücünü anlamaya başlıyorlar.
Maymunlar paranın kullanımını; araştırmacılar, en çok tercih edilen
yiyeceği öğrendikten sonra, yeni bir süreç başlıyor: fiyatlandırma.

Bu yeni süreçteki amaç, maymunların, biz insanlar gibi rasyonel
kararlar verip vermediğini bulabilmek.

Böylece araştırmacılar, birçok maymunun tercihi olan jell-o'nun
fiyatını iki somun, elmanın fiyatını yarım somun ve üzümün fiyatını
ise bir somun yapıyorlar.
Buldukları sonuç ise gerçekten ilginç.
Maymunlar, deney sırasında, biz insanlar gibi para harcama konusunda
çoğu zaman rasyonel davranıyorlar. Parasını, en çok yiyecek
alabileceği şekilde harcamaya başlıyorlar. Maymunlar, 1 somun verip, 2
dilim elma almayı, fiyatı 2 somun olan bir adet jell-o'ya tercih
etmeye başlıyor.

Buraya kadar her şey güzel! Günlerden bir gün, yine ana kafesten,
deney kafesine alınan maymun, deney kafesindeki bir tepsi içinde
bulunan 12 somunu görüp, aniden çılgına dönüyor.
Paraların bulunduğu tepsiyi kapıp, ana kafese fırlatıyor ve kendisini
de ana kafese atıyor. Ana kafesteki bütün maymunlar bir anda gökten
para yağdığını görüp, yere düşen paraları kapışmaya başlıyorlar.

Levitt, bunu yazısında maymun tarihinde gerçeklesen ilk 'banka
soygunu'(maymunun tepsiyi çalması) ve 'hapishane kaçışı' (maymunun
deney kafesinden, ana kafese kaçışı) olarak tanımlıyor.

Bütün bu kaos içinde araştırmacılar, ana kafesteki maymunlardan parayı
geri almaya çalışıyor. Olay biraz yatıştığı bir anda Keith Chen, hiç
görmemeyi tercih ettiğini söylediği bir olaya şahit oluyor: Erkek
maymunlardan biri, dişi maymunlardan birine yaklaşıp, ona elinde
bulunan somunlardan birini veriyor ve bunun karşılığında dişi maymun,
erkek maymunun seks teklifini kabul ediyor! İşin ilginç yanı bu iki
maymunun 'işi' bittikten sonra, dişi maymun 'kazandığı' parayı
araştırmacıya getirip, bununla üzüm almaya çalışıyor. Chen, bu olayı
maymun tarihindeki ilk 'fuhuş' olarak tanımlıyor.

Üniversitenin araştırma etik bölümü, maymunlar üzerinde yapılan para
araştırmasının, maymunların yaşam koşulunu, değerlerini ve gündelik
yaşamlarını tamamen değiştirdiği ve zedelediği gerekçesiyle,
araştırmayı iptal edip, maymunlara para verilmesini yasaklıyor.

_________________
anL was here...

anL
VIP Admin ~ Developer
VIP Admin ~ Developer

Mesaj Sayısı : 520
Yaş : 30
Kayıt tarihi : 03/05/08

Kullanıcı profilini gör

Sayfa başına dön Aşağa gitmek

Geri: Maymun ve Para

Mesaj tarafından BuBu Bir Cuma Haz. 06, 2008 10:40 pm

huehueheuheuh Very Happy süper yaa!! şunlara bak..

_________________
GiDeN GeLmiYoR GeRi DöNmüYoR oYuNuN sOnUNDaa...
GiDeN GeLmiYoR hayaT DeNilen ŞeY BiR ipiN UcundA!
avatar
BuBu
Pink Admin ~ Owner
Pink Admin ~ Owner

Mesaj Sayısı : 1113
Yaş : 29
Nerden : Ordan burdan...:)
Kayıt tarihi : 22/04/08

Kullanıcı profilini gör http://odyluin.niceboard.net/

Sayfa başına dön Aşağa gitmek

Geri: Maymun ve Para

Mesaj tarafından ultraslan Bir Paz Haz. 08, 2008 10:02 pm

hwhehheh ya yuh bee eee öğretirsen maymuna para kullanmayı oda kullanır Very Happy

ultraslan
VIP Admin ~ Developer
VIP Admin ~ Developer

Mesaj Sayısı : 771
Yaş : 32
Nerden : Seni hiç ilgilendirmezzz..
Kayıt tarihi : 25/04/08

Kullanıcı profilini gör http://odyluin.niceboard.net

Sayfa başına dön Aşağa gitmek

Geri: Maymun ve Para

Mesaj tarafından aMeYt Bir Ptsi Haz. 09, 2008 3:09 pm

para insana neler yaptırıyo.. (maymunada) :=)

_________________
Gecelerden Gece Beğen Sen...
avatar
aMeYt
Atılımlı

Mesaj Sayısı : 424
Yaş : 29
Kayıt tarihi : 15/05/08

Kullanıcı profilini gör

Sayfa başına dön Aşağa gitmek

Geri: Maymun ve Para

Mesaj tarafından rose Bir Salı Haz. 10, 2008 10:42 pm

güzelmiş Smile
avatar
rose
Atılımlı

Mesaj Sayısı : 8
Kayıt tarihi : 28/04/08

Kullanıcı profilini gör

Sayfa başına dön Aşağa gitmek

Önceki başlık Sonraki başlık Sayfa başına dön


 
Bu forumun müsaadesi var:
Bu forumdaki mesajlara cevap veremezsiniz